Efekty terapii metodą Tomatisa mają charakter stopniowy i wielowymiarowy. Wynika to z faktu, że oddziaływania słuchowe wpływają na funkcjonowanie całego układu nerwowego, a procesy adaptacyjne zachodzą w oparciu o mechanizmy uczenia się i reorganizacji mózgu. Z tego względu tempo oraz zakres zmian są zawsze indywidualne i zależą m.in. od wieku dziecka, jego trudności oraz ogólnego funkcjonowania rozwojowego.  

Pierwsze zmiany – regulacja i świadomość ciała

Pierwsze efekty terapii mogą być zauważalne już pod koniec początkowego etapu, szczególnie w obszarze regulacji układu nerwowego. Dziecko często staje się spokojniejsze, łatwiej się wycisza i lepiej radzi sobie z napięciem. Zmiany te można powiązać z poprawą funkcjonowania procesów odpowiedzialnych za regulacja emocjonalna oraz integrację bodźców sensorycznych. W praktyce obserwuje się również:
  • poprawę czucia głębokiego,
  • lepszą koordynację ruchową,
  • większą świadomość ciała,
  • bardziej uporządkowaną organizację ruchową.
Szczególne znaczenie ma tutaj rozwój propriocepcji, czyli zdolności do odczuwania położenia i pracy własnego ciała. To właśnie ona stanowi jeden z fundamentów rozwoju mowy. Dzięki lepszej propriocepcji dziecko zaczyna wyraźniej „czuć” aparat artykulacyjny — język, wargi czy żuchwę. Przekłada się to na większą kontrolę ruchów artykulacyjnych i stanowi bazę dla bardziej precyzyjnej oraz zrozumiałej mowy.  

Rozwój funkcji słuchowych i językowych

W kolejnych etapach terapii, a także w przerwach pomiędzy nimi, często obserwuje się dalsze ujawnianie się efektów — szczególnie w obszarze przetwarzania słuchowego i komunikacji. Zmiany mogą obejmować:
  • lepsze rozumienie mowy,
  • poprawę jakości wypowiedzi,
  • wyraźniejszą artykulację,
  • rozwój słownictwa,
  • poprawę uwagi słuchowej,
  • wydłużenie koncentracji na przekazie werbalnym.
Dziecko zaczyna skuteczniej integrować to, co słyszy, z tym, co mówi. Z perspektywy neuropsychologii można to wiązać z usprawnieniem mechanizmów integrujących percepcję i produkcję mowy. W praktyce oznacza to, że:
  • rzadziej „gubi się” w wypowiedzi,
  • łatwiej dobiera odpowiednie słowa,
  • buduje dłuższe i bardziej spójne zdania,
  • szybciej zauważa własne błędy językowe i potrafi je korygować.
 

Funkcje wykonawcze i organizacja zachowania

W bardziej zaawansowanych etapach terapii oraz w miesiącach po jej zakończeniu mogą pojawiać się zmiany związane z rozwojem funkcje wykonawcze. Obejmują one m.in.:
  • koncentrację uwagi,
  • planowanie działań,
  • organizację pracy,
  • kontrolę impulsów,
  • elastyczność poznawczą.
Rozwój tych funkcji ma istotny wpływ na komunikację. Wypowiedzi dziecka stają się bardziej logiczne, uporządkowane i adekwatne do sytuacji. Dziecko lepiej utrzymuje temat rozmowy, potrafi zaplanować swoją wypowiedź i doprowadzić ją do końca w spójny sposób.  

Efekty wykraczające poza słuch i mowę

Choć terapia metodą Tomatisa koncentruje się na stymulacji słuchowej, jej oddziaływanie nie ogranicza się wyłącznie do tego obszaru. Ze względu na powiązania między systemami sensorycznymi a funkcjonowaniem mózgu, zmiany mogą dotyczyć także innych sfer rozwoju. Często obserwuje się poprawę w zakresie:
  • regulacji emocji,
  • zachowania,
  • kompetencji społecznych,
Warto podkreślić, że efekty te pojawiają się stopniowo i nie zawsze są od razu kojarzone z przebytą terapią. Jest to zgodne z wiedzą o neuroplastyczności mózgu — zmiany w układzie nerwowym wymagają czasu, aby się utrwalić i w pełni ujawnić w zachowaniu dziecka. Neurologopeda, audiolog ogólny, Terapeuta Metody Tomatisa, Damian Sadłocha

Podobne wpisy